МАНА: Усё зло, якое прычыняецца сьпіртнымі вырабамі, адносіцца да алькаголікаў. Гэта алькаголікі пакутуюць, у іх усе зьмены, а ў пітушчых умерана гэтых зьменаў няма.

ПРАЎДА: Спробы аднесьці шкодны ўплыў алькаголю толькі да тых, хто прызнаны алькаголікам, у корані не дакладныя. Зьмены, што адбываюцца ў мозгу пад уплывам алькаголю, узьнікаюць пры ўжываньні алькаголю ў любых дозах. Ступень гэтых зьменаў залежыць ад колькасьці алькагольных напояў і ад частаты іх прыёмаў, па-за залежнасьцю ад таго, ці ставіцца гэты чалавек проста да так званых пітушчых або да алькаголікаў.

У досьледах акадэміка І. П. Паўлава ўсталявана, што пасьля прыёму малых доз алькаголю рэфлексы зьнікаюць і аднаўляюцца толькі на 8-12 дзень. Але рэфлексы - гэта найнізкія формы мазгавой функцыі. Алькаголь жа дзейнічае пераважна на яе вышэйшыя формы. Досьледамі, пастаўленымі на адукаваных людзях, даказана, што пасьля прыёму так званых "умераных" доз, гэта значыць 25-40 г алькаголю, вышэйшыя функцыі мозгу аднаўляюцца толькі на 12-20 дзень.

Псыхалягічная карціна чалавека ў такім стане нагадвае маніякальнае ўзрушэньне. Алькагольная эўфарыя ўзьнікае з прычыны растармажваньня, паслабленьня крытыкі. Адным з чыньнікаў гэтай эўфарыі зьяўляецца ўзрушанасьць падкоркі, найстарэйшай у філягенэтычным дачыненьні часткі мозгу, у то час як маладзейшыя, і больш адчувальныя часткі мозгу, вобласьці кары моцна парушаныя або паралізаваныя.

Падзеньне маральнасьці выяўляецца ў страце сораму. У цэлым шэрагу навуковых прац даказваецца вялікая ахоўваючая сіла сораму і вялікая небясьпека такога яду, як сьпіртныя напоі, якія валодаюць уласьцівасьцю паніжаць сілу і тонкасьць гэтага пачуцьця.

У дакумэнтах, асьвятляючых нарастаньне п’янства ў нашай краіне ў пэрыяд акцызнай продажы алькагольных напояў, пераканаўча паказана, што паралельна з нарастаньнем п'янства павялічвалася колькасьць злачынстваў, у ліку якіх лжэпрысяга, ілжэсьведчаньне і ілжывы данос расьлі хутчэй.

Здольнасьць выпрабоўваць пачуцьцё сораму губляецца пітушчымі вельмі рана; параліч гэтага высокага чалавечага пачуцьця паніжае чалавека ў маральным сэнсе значна больш, чым любы псыхоз.

Гэта выдатна разумеў Леў Талстой. У сваім артыкуле "Для чаго людзі адурваюцца" ён піша: "...не ў гусьце, не ў задавальненьні, не ў забаўцы, не ў вясельлі ляжыць чыньнік сусьветнага распаўсюджваньня гашышу, опіюму, віна, тытуню, а толькі ў патрэбнасьці схаваць ад сябе ўказаньні сумленьня".

Цьвярозаму сорамна выкрасьці, сорамна забіць. П’янаму нічога гэтага не сорамна, і таму, калі чалавек жадае зрабіць учынак, які сумленьне забараняе яму, ён адурваецца.

Навукоўцы лічаць, што алькаголь хутчэй хвалюе здароўе насельніцтва і выносіць больш ахвяр, чым самыя цяжкія эпідэміі. Апошнія зьяўляюцца пэрыядычна, тады як п’янства стала бесьперапыннай эпідэмічнай хваробай.